Zo gaat het op de meeste scholen in Nederland. De conciërge pakt in de vakantie door. Verven, lampen vervangen, roosters schoonmaken, kleine reparaties. Meestal met een uitschuifladder en een beetje lef. En meestal gaat het goed. Tot het een keer niet goed gaat.
Het schoolgebouw: hoge plafonds, lage budgetten
Nederlandse schoolgebouwen zijn niet ontworpen met onderhoud in gedachten. Dat klinkt gek, maar loop eens bewust door een willekeurig schoolgebouw. Gangen met plafonds van 3,5 meter. Aulaas met dubbele hoogte. Gymzalen waar je minstens 4 meter omhoog moet om bij de TL-verlichting te komen. Dat zijn geen uitzonderingen. Dat is standaard.
Het budget voor onderhoud is dat niet. Schoolbesturen werken met krappe jaarbudgetten waarin groot onderhoud, kleine reparaties en dagelijks beheer allemaal uit dezelfde pot komen. De conciërge is daardoor vaak een manusje-van-alles. Hij (of zij, maar het is eerlijk gezegd meestal een hij) vervangt kapotte lampen, schildert gangen, repareert deuren, maakt dakgoten schoon en hangt de kerstversiering op. Alles zelf. Alles met basisgereedschap.
En bijna altijd alleen.
Waarom ladders niet passen op scholen
Een ladder is het meest gebruikte hulpmiddel voor werken op hoogte in schoolgebouwen. Logisch: ze zijn goedkoop, makkelijk op te bergen en iedereen weet hoe ze werken. Maar als je eerlijk kijkt naar de situatie op een school, past een ladder eigenlijk helemaal niet.
Tijdens schooluren lopen er kinderen door de gangen. Een ladder in een drukke gang is een obstakel en een risico. Kinderen rennen, duwen, zijn nieuwsgierig. Eén onverwachte botsing en de conciërge staat niet meer op de ladder maar ernaast.
Na schooltijd en in vakanties werkt de conciërge alleen. Niemand houdt de ladder vast. Niemand merkt het als er iets misgaat. Dat is geen hypothetisch scenario. Valincidenten met ladders zijn de meest voorkomende arbeidsongevallen in de facilitaire sector.
Dan zijn er de vloeren. Linoleum, marmoleum, parket in de aula, sportvloeren in de gymzaal. Dit zijn gladde oppervlakken. Een ladder met rubberen voetjes biedt beperkte grip op linoleum, zeker als er net gedweild is. Op een sportvloer mag je eigenlijk helemaal geen ladder neerzetten: de poten laten krassen achter die er niet meer uit gaan.
En dan de wetgeving. De Arbowet is helder: een ladder mag alleen gebruikt worden voor incidenteel werk van korte duur. Het is een toegangsmiddel, geen werkplek. Zodra je langer dan een paar uur op hoogte werkt, of als je twee handen nodig hebt voor de klus, voldoet een ladder niet aan de wettelijke eisen. Schilderwerk, schoonmaakwerk, installatiewerk: het zijn allemaal taken waarbij je het driepuntscontact moet loslaten om de klus te doen. Strikt genomen mag dat niet.
Het risico ligt bij het schoolbestuur
Dit is een punt dat in de praktijk te weinig aandacht krijgt. Het schoolbestuur is als werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid van het personeel. Als een conciërge van een ladder valt tijdens werkzaamheden, is het bestuur aansprakelijk. Was er een Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) die werken op hoogte benoemde? Was er een veilig alternatief beschikbaar? Werd de conciërge geïnstrueerd? Bij een inspectie na een incident zijn dat de vragen die de Arbeidsinspectie stelt.
De fysieke belasting van de conciërge
We hebben het hier niet over een kantoorbaan. Een conciërge op een grote school loopt dagelijks kilometers, tilt, sjouwt, bukt en klimt. Op dagen met hoogtewerkzaamheden, denk aan het vervangen van alle TL-buizen in een vleugel, of het schoonmaken van alle ventilatieroosters, is de fysieke belasting enorm.
Werken op een ladder vraagt 1,8 keer zoveel energie als hetzelfde werk op een stabiel platform. Dat komt door de constante spanning om balans te houden, het beperkte werkbereik (steeds op en neer klimmen) en de onnatuurlijke werkhouding. Na een dag ladder op en af klimmen voelt een conciërge dat in zijn knieën, schouders en rug.
In Nederland wordt meer dan de helft van het langdurig ziekteverzuim (langer dan drie dagen) veroorzaakt door klachten aan het bewegingsapparaat. Spieren, gewrichten, rug. Precies de klachten die ontstaan door jarenlang werken in ongunstige houdingen.
En hier zit het echte probleem voor scholen: als de conciërge uitvalt, is er geen vervanger. Er is geen tweede conciërge die het overneemt. De school huurt dan extern in, tegen hoge kosten, of het onderhoud blijft liggen. Allebei geen wenselijke situaties.
De UpSafe op school
Er bestaat een alternatief dat precies past bij de situatie op scholen. De UpSafe is een compact, lichtgewicht werkplatform dat speciaal ontworpen is voor werken op hoogte in gebouwen.
Wat de UpSafe geschikt maakt voor scholen:
Vloervriendelijk. De UpSafe heeft een lage bodemdruk en niet-markererende wielen. Je kunt ermee over parket, linoleum en sportvloeren rijden zonder krassen of afdrukken achter te laten. Voor scholen met kwetsbare gymzaalvloeren is dat een must.
Compact genoeg voor het gebouw. De UpSafe past door standaard deuropeningen en in de meeste personenliften. In een school met meerdere verdiepingen kun je het platform gewoon meenemen in de lift naar de volgende etage. Geen gesjouw via het trappenhuis.
Eén persoon kan ermee werken. De conciërge hoeft geen collega te vragen om te helpen. Het platform is stabiel, heeft een werkplatform met leuning, en je kunt met twee handen vrij werken. Schilderen, schoonmaken, lampen vervangen: het gaat allemaal sneller en veiliger.
Bewezen sneller. Bij wandreiniging laat een werkplatform een tijdsbesparing zien van 45 procent ten opzichte van een ladder. Waar wandreiniging op een ladder 3 uur en 6 minuten kost, doe je hetzelfde werk op een platform in 1 uur en 43 minuten. Niet omdat je harder werkt, maar omdat je niet steeds op en neer hoeft te klimmen en een groter werkbereik hebt.
Altijd inzetbaar. Sommige modellen werken zonder accu. Geen opladen, geen lege batterij op maandagochtend. Gewoon pakken en aan de slag.
Makkelijk op te bergen. Ingeklapt past de UpSafe in een conciërgekast of bergruimte. Je hoeft er geen apart magazijn voor vrij te maken.
Lease past bij het schoolbudget
De aanschaf van een werkplatform past niet altijd in het budget van een school. Dat snappen we. Maar leasen wel.
Via Up Safe lease is een UpSafe beschikbaar als operationele kostenpost. Geen investering, geen afschrijving op de balans, geen kapitaalbeslissing die door drie lagen bestuur moet. Gewoon een maandbedrag dat past binnen het reguliere onderhoudsbudget.
Veel scholen hebben een duidelijk piekmoment: de zomervakantie. Zes weken waarin het meeste schilder- en onderhoudswerk plaatsvindt. Lease een UpSafe voor de zomerperiode, voer al het hoogtewerk veilig en snel uit, en retourneer het platform als de leerlingen weer terugkomen. Geen platform dat elf maanden per jaar in de berging staat.
Voor scholen die het hele jaar door onderhoud plannen, is een long-term lease een optie met een lager maandtarief. Flexibel op- en afschalen op basis van de werkelijke behoefte.
Geef uw conciërge het juiste gereedschap
De conciërge is de stille kracht achter elke school. Hij zorgt ervoor dat het gebouw er netjes uitziet, dat alles werkt, dat docenten en leerlingen zich geen zorgen hoeven te maken over kapotte lampen of afbladderende verf. Hij doet dat vaak zonder veel erkenning en met beperkte middelen.
Het minste wat een schoolbestuur kan doen, is hem het juiste gereedschap geven. Niet omdat het wettelijk moet (hoewel dat ook zo is), maar omdat het de juiste keuze is. Een veilige werkplek, minder fysieke belasting, sneller klaar met het werk. Dat is wat een UpSafe biedt.
Benieuwd wat een UpSafe kan betekenen voor het onderhoud op uw school? Neem contact op met Up Safe voor een vrijblijvend adviesgesprek of een demonstratie op locatie.